สแกนดิเนเวียน งดรับเงินสด

 

คำกล่าวของผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีหลวง (Royal Institute of Technology) สวีเดน กล่าวว่าสวีเดนจะเป็นชาติแรกๆในโลกที่จะเลิกใช้เหรียญและธนบัตรอย่างสิ้นเชิง และ จากข้อเสนอของรัฐบาลเดนมาร์กที่ต้องการให้ร้านค้าส่วนใหญ่ในเดนมาร์ก ยุติการรับธนบัตรและเหรียญเช่นกัน แล้วหันมาใช้การชำระเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์หรือ เครื่องรูดบัตร (Magnetic Card Reader) แทน แม้ว่าข่าวนี้อาจไม่ใช่ข่าวใหญ่ก็ตาม แต่ว่าเป็นข่าวที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อยเลยสำหรับนักเศรษฐศาสตร์ เพราะเรื่องนี้เคยมีการพูดคุยกันมานานแล้วว่า ในอนาคตเมื่อทั้งระบบดิจิตอลและระบบออนไลน์พัฒนาไปไกล ในขณะเดียวกันค่าจ้างแรงงานก็แพงมากขึ้นเรื่อยๆ ระบบการเงินทั้งระบบ รวมทั้งระบบเงินตราต่าง ๆ ซึ่งเป็นสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนและเป็นเครื่องมือในการรับชำระเงินก็จะหมดความจำเป็นลง ต่อไปเงินพลาสติกหรือบัตรเครดิตจะเข้ามาแทนที่

และมีโอกาสสูงที่สวีเดน และเดนมาร์กจะเป็นสองชาติแรกและเป็น 2 ประเทศใน 3 ประเทศของชาวสแกนดิเนเวียน ที่จะประกาศงดรับเงินสดหรือเลิกใช้เหรียญและธนบัตร ทำให้เชื่อว่าทั้งสวีเดน และเดนมาร์ก น่าจะเป็นประเทศแรกๆในโลกที่เลิกใช้ธนบัตรและเหรียญ โดยรัฐบาลเดนมาร์กก็ได้ประกาศเสนอให้ร้านค้าเกือบทั้งหมดทั่วประเทศ ไม่รับซื้อขายสินค้าด้วยเงินสดหรือ ธนบัตรและเหรียญภายในปี พ.ศ. 2559  การยุติใช้ธนบัตรและเหรียญหรืองดรับเงินสดในการช็อปปิ้ง-ซื้อขายสินค้าของรัฐบาลเดนมาร์กในครั้งนี้ อาจทำให้ทั้งเดนมาร์และสวีเดนกลายเป็นประเทศแรกๆในโลกที่โละทิ้งธนบัตรและเหรียญ

เงื่อนเวลาดังกล่าวถือว่าไม่เร็วจนเกินไปมากนัก เมื่อปริมาณการใช้เงินสดหรือเหรียญและธนบัตรของชาวสแกนดิเนเวียน ประกอบด้วย 3 ประเทศ ได้แก่ นอร์เวย์ สวีเดน และเดนมาร์ก เหลือแค่เพียง 6% ของการจับจ่ายทั้งหมด โดยบรรดาชาวสแกนดิเนเวียนทั้ง 3 ประเทศดังกล่าว ถือเป็นพลเมืองผู้นำเทรนด์การชำระเงินผ่านอิเล็กทรอนิกส์หรือเครื่องรูดบัตรเครดิต  ระดับโลก อย่างไรก็ตาม รัฐบาลยังคงกำหนดให้ผู้ให้บริการอย่างโรงพยาบาล ร้านขายยา และร้านรับส่งไปรษณีย์ ยังคงรับเงินสดหรือ ธนบัตร อยู่ ซึ่งข้อบังคับดังกล่าว จะต้องมีการร่างเป็นกฎหมายเพื่อรองรับต่อไป

การซื้อขายสินค้าผ่าน เครื่องอ่านบาร์โค้ด (Barcode Reader) และการบริการ ไม่ว่าจะเป็นจำนวนเงินเท่าใดก็ตามจะมากหรือน้อย สามารถใช้เงินพลาสติกหรือบัตรเครดิตหรือบัตรธนาคารได้ เพราะค่าใช้จ่ายสำหรับการโอนเงินต่ำลงเรื่อยๆ เมื่อระบบดิจิตอลและระบบออนไลน์พัฒนาไปเรื่อยๆ ผู้คนเข้าใจระบบมากขึ้นเรื่อยๆ การพกพาเงินสดในรูปแบบธนบัตรและเหรียญกษาปณ์จึงค่อย ๆ ลดน้อยลงไปเรื่อยๆ ณ ทุกวันนี้ ธนาคารหลายแห่งที่ประเทศสวีเดนก็ปรับตัวกลายเป็นธนาคารอิเล็กทรอนิกส์เต็มตัวแล้ว กล่าวคือ งดรับเงินสดเลย การยกเลิกพิมพ์ธนบัตรและหยุดผลิตเหรียญกษาปณ์ จึงเป็นเรื่องที่ไม่น่าจะแปลก

ประชาชนชาวสวีเดนส่วนใหญ่หรือเกือบทั้งหมดเป็นผู้มีการศึกษาดี มีความเป็นอยู่ในระดับมาตรฐานสูงและเกือบเท่าเทียมกัน ประชาชนส่วนใหญ่ก็มีจิตใจดี ซื่อตรงต่อสิทธิและหน้าที่ของตน มีความรับผิดชอบต่อสังคมสูง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีอาชญากรรมเลย รัฐบาลสวีเดนมีความคิดจะเลิกใช้ธนบัตรหรืองดรับเงินสดเลย แต่ให้ใช้ระบบการโอนเงินรับจ่ายเงินโดยระบบอิเล็กทรอนิกส์ทั้งหมดแทน จึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจ ว่ามีผลต่อพฤติกรรมของชาวสวีเดนในการดำเนินชีวิตจะเป็นอย่างไรไหม แต่ก็อาจจะไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงก็ได้เพราะในสวีเดนและประเทศอื่นๆ ในทวีปยุโรปหรืออเมริกา แคนาดา การใช้ธนบัตรแทนเงินสดก็ลดลงมาก ผู้คนแทนที่จะถือเงินสดเป็นธนบัตรก็มาใช้บัตรเครดิตและบัตรธนาคารแทน แม้แต่การซื้อข้าวของเล็กๆน้อยๆตามร้านกาแฟ หรือร้านต่าง ๆ ข้างทางก็ใช้บัตรเครดิตกันทั้งนั้น

การชำระเงินผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์หรือ เครื่องอ่านบัตรนั้น ซึ่งรวมทั้งเครดิตการ์ด ในมุมของผู้บริโภคบางราย อาจจะมองว่าไม่สะดวก โดยเฉพาะคนที่มีความคุ้นชินกับการใช้เงินสดหรือธนบัตรอยู่ แต่สำหรับร้านค้าแล้ว การใช้เงินอิเล็กทรอนิกส์หรือบัตรเครดิต ช่วยสร้างความสะดวกและลดความเสี่ยงของร้านค้าลงได้มาก โดยนอกจากลดต้นทุนการเก็บเงินและขนย้ายเงินแล้ว ยังลดปัญหาจากการโจรกรรม ยักยอกเงินได้ชะงัดอีกทางหนึ่งด้วย แม้ว่าปัจจุบัน ร้านค้าในเดนมาร์กทั้งหมดยังคงรับเงินสดหรือธนบัตรจาก ลูกค้า แต่ผู้บริโภคชาวเดนมาร์กเป็นส่วนใหญ่กลับไม่นิยมใช้เงินสดกันแล้ว เช่นเดียวกับชาวเมืองสแกนดิเนเวียนในอีก 2 ประเทศได้แก่ นอร์เวย์และสวีเดน ที่ลดการใช้เงินสดลงเป็นลำดับ ในขณะที่ชาวเดนมาร์กเกือบ 40% ใช้จ่ายชำระผ่านโทรศัพท์มือถือของตน ทั้งการซื้อหาสินค้าต่าง ๆ ที่ผ่านเครื่องอ่านบาร์โค้ด (Barcode Reader)และการโอนเงินระหว่างกัน

นาย Micheal Busk-Jepsen ผู้อำนวยการบริหารของสมาคมธนาคารแห่งประเทศเดนมาร์ก กล่าวว่า สังคมที่ไม่ใช้เงินสดหรือธนบัตรและเหรียญกษาปณ์ ไม่ใช่สิ่งที่ไกลเกินเอื้อมอีกต่อไป อีกไม่นานจากนี้ เชื่อว่าโลกที่ไม่ใช้เงินสดหรือธนบัตรจะเกิดขึ้น เมื่อทุกอย่างพร้อมและเข้าที่ โดยเฉพาะผู้บริโภค จากข้อมูลของธนาคารกลางนอร์เวย์ พบว่าปัจจุบันพลเมืองของ 3 ประเทศสแกนดิเนเวียนใช้เงินสดเพียง 6% ของการจับจ่ายทั้งหมด และในประเทศสวีเดนแม้แต่หนังสือพิมพ์ข้างทางที่ขายอยู่ โดยพวกไร้บ้าน ยังสามารถชำระผ่านบัตรเครดิตได้เลย

ขณะเดียวกัน ความนิยมในการจับจ่ายใช้สอยด้วยบัตรเครดิตแทนเงินสด ยังแพร่กระจายไปยังประเทศต่าง ๆ ในยุโรปด้วย แม้ว่าสหประชาชาติก็ยังร่วมมือกับมูลนิธิบิลและเมลินดา เกตส์ สนับสนุนการผลักดันให้สังคมชาวโลก ใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิตด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ หรือชำระผ่านเครื่องอ่านบัตรแถบแม่เหล็ก มากขึ้น เพื่อช่วยลดค่าใช้จ่ายและสร้างความเชื่อมั่นมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การใช้บัตรเครดิตหรือเงินอิเล็กทรอนิกส์ ก็ยังเป็นอุปสรรคสำหรับคนบางกลุ่มในประเทศ เช่น คนสูงวัยที่ถนัดเคยชินกับการใช้เงินสด หรือกลุ่มคนที่เข้าไม่ถึงบัตรเครดิตหรือระบบการชำระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์ ผ่านเครื่องรูดบัตรเครดิต  เช่น ไม่มีเครดิตการ์ด ขณะเดียวกันปัญหาเรื่องการฉ้อโกงก็ยังเป็นเรื่องใหญ่และถือเป็นข้อกังวลที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิต

Cr.ไทยรัฐ